Bugün tasavvuf konusunda sapla saman birbirine karıştığı, şeyhlerin sahtesi ile gerçeği yaygın bir biçimde her yanda bulunduğu için bunları birbirinden tefrik etmek zordur.
Bunların doğrularını tanımak için bir takım ölçülere ihtiyaç vardır. İşte o ölçüler şunlardır:
a. Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat çizgisinde sağlam bir inanç
b. Kitâb ve Sünnet’e uygun derin bir ibâdet hayatı (sâlih amel)
c. Düzgün bir muamelât
d. Muhammedî bir ahlâk
Tasavvuf bu ölçüler içinde şu özellikleri de taşır:
a. Tasavvuf manevi tecrübe ile anlaşılan hal ilmidir.
b. Tasavvufi bilginin konusu ma’rifetullah’tır.
c. Tasavvuf tatbiki bir ilim olduğundan mürşid vasıtasıyla öğrenilir.
d. Tasavvuf kitaptan okuyarak öğrenilebilecek bir ilim değildir, çünkü tecrübîdir.
e. Tasavvufun bilgi kaynağı felsefe ve kelâm gibi akılla sınırlı değildir. İlham ve keşf de bilgi kaynağı kabul edilir.
f. Tasavvufî eğitim, tarikat denilen özel yollarla kat edilir.
el-Lüma’ müellifi, sûfîlerin sahtesini hakikisinden ayırmak için şöyle bir ölçü koyar:
1. Haramlardan kaçınmak
2. Farzları îfâ etmek
3. Dünyayı ehl-i dünyaya bırakıp dünya-perest olmamak
Prof. Dr. Hasan Kâmil YILMAZ
